Làng khóm Cầu Đúc là một trong những điểm đến nổi tiếng của tỉnh Hậu Giang, nơi nổi tiếng với những vườn khóm bạt ngàn trải dài ven sông. Đây không chỉ là vùng nguyên liệu trọng điểm của đặc sản khóm Cầu Đúc mà còn là điểm du lịch sinh thái hấp dẫn. Không chỉ đơn thuần là một làng nghề trồng khóm, nơi đây còn lưu giữ nét văn hóa nông thôn miền Tây và cung cấp cho thị trường trong và ngoài nước những trái khóm thơm ngon, vàng ươm. Bài viết này sẽ đưa bạn đi sâu tìm hiểu về lịch sử hình thành, quy trình canh tác, giá trị kinh tế và những trải nghiệm độc đáo tại làng khóm Cầu Đúc.
Làng khóm Cầu Đúc là vùng chuyên canh cây khóm (dứa) nằm tại xã Đông Thạnh, thị xã Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang. Cái tên “Cầu Đúc” gắn liền với cây cầu bê tông bắc qua kênh xáng Xẻo Rèo, nơi đây từ lâu đã hình thành khu chợ nổi rồi phát triển thành làng nghề trồng khóm. Với diện tích hơn 400 ha, mỗi năm làng khóm cung cấp hàng ngàn tấn trái cho thị trường.
Khóm trồng tại Cầu Đúc thuộc giống khóm Queen (khóm mật) và khóm Cayenne (khóm vàng). Nhờ thổ nhưỡng phù sa ven sông, khóm có vị ngọt đậm, ít xơ, thơm đặc trưng, được ưa chuộng khắp cả nước. Vùng đất này không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trái tươi mà còn chế biến thành các sản phẩm như khóm sấy, mứt khóm, nước ép, rượu khóm.
Lịch Sử Hình Thành Và Phát Triển Của Làng Khóm Cầu Đúc
Nguồn gốc hình thành vùng chuyên canh khóm
Trước năm 1975, vùng đất Cầu Đúc chủ yếu là rừng tràm và đất hoang hóa. Sau ngày thống nhất, người dân bắt đầu khai hoang, trồng lúa nhưng năng suất thấp do nhiễm phèn. Nhận thấy cây khóm có khả năng chịu phèn tốt, một số hộ tiên phong trồng thử nghiệm. Từ vài hecta ban đầu, đến thập niên 1990, phong trào trồng khóm lan rộng, hình thành nên làng khóm Cầu Đúc như ngày nay.
Quá trình phát triển thành đặc sản OCOP
Năm 2019, khóm Cầu Đúc được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao của tỉnh Hậu Giang. Nhờ chương trình mỗi xã một sản phẩm, làng nghề được hỗ trợ kỹ thuật, quy hoạch vùng trồng và xây dựng thương hiệu. Người dân áp dụng mô hình trồng khóm theo tiêu chuẩn VietGAP, giúp sản lượng và chất lượng ngày càng ổn định.
Vị Trí Địa Lý Và Đặc Điểm Tự Nhiên Của Làng Khóm Cầu Đúc
Làng khóm Cầu Đúc nằm cách trung tâm thị xã Long Mỹ khoảng 7 km về phía nam, tiếp giáp sông Xẻo Rèo. Vùng đất này có hệ thống kênh rạch chằng chịt, đất phù sa ngọt, độ pH trung tính, rất thích hợp cho cây khóm phát triển. Khí hậu nhiệt đới gió mùa với mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4, nhiệt độ trung bình 27°C.
Nước tưới được lấy từ sông Xẻo Rèo và kênh rạch tự nhiên, không bị nhiễm mặn, giúp trái khóm tích lũy đường tốt. Chính yếu tố thủy văn này đã tạo nên hương vị đặc trưng mà khóm vùng khác khó sánh kịp.
Quy Trình Trồng Và Chăm Sóc Khóm Tại Làng Khóm Cầu Đúc
Khóm Cayenne (khóm vàng): trái to, mắt nông, ít xơ, nhiều nước, vị chua nhẹ, thích hợp chế biến.
Các bước canh tác cơ bản
Chuẩn bị đất: đất được cày xới, phơi ải 15-20 ngày, lên luống cao 30-40 cm, rãnh sâu thoát nước tốt.
Chọn giống và xuống giống: chồi giống được tách từ cây mẹ, phơi nắng nhẹ 2-3 ngày, xuống trồng với khoảng cách 50×60 cm.
Bón phân: bón lót bằng phân hữu cơ, sau đó bón thúc định kỳ bằng NPK 16-16-8 hoặc phân bón lá.
Tưới tiêu: tưới theo rãnh, mùa khô tưới 2-3 ngày/lần, mùa mưa chú ý thoát nước tránh ngập úng.
Xử lý ra hoa: sau 10-12 tháng, dùng Ethrel hoặc Calcium carbide kích thích ra hoa đồng loạt.
Thu hoạch: sau 5-6 tháng kể từ khi ra hoa, trái chín đều, vỏ chuyển vàng cam, thu hái lúc sáng sớm.
Thời gian thu hoạch và sản lượng
Khóm từ khi trồng đến thu hoạch lứa đầu khoảng 15-18 tháng. Sau đó cây cho trái liên tục 3-4 năm, mỗi năm 1 vụ chính và 1 vụ phụ. Năng suất trung bình 20-30 tấn/ha/vụ, cao hơn so với các vùng trồng khóm khác nhờ kỹ thuật thâm canh tốt.
Các Sản Phẩm Đặc Sắc Từ Làng Khóm Cầu Đúc
Khóm tươi Cầu Đúc
Trái khóm tươi được chọn lọc kỹ, không dập nát, đóng gói trong thùng xốp hoặc giỏ nhựa, vận chuyển đi các tỉnh thành. Khóm tươi có thể bảo quản ở nhiệt độ phòng 5-7 ngày, trong tủ lạnh 2-3 tuần.
Khóm sấy và mứt khóm
Khóm sau khi gọt vỏ, cắt lát mỏng, tẩm đường hoặc không tẩm, sấy lạnh hoặc sấy nhiệt. Sản phẩm thơm dẻo, vị ngọt nhẹ, đóng gói túi hút chân không, rất tiện lợi cho du lịch và làm quà biếu.
Nước ép khóm và rượu khóm
Nước ép khóm nguyên chất đóng chai thủy tinh, giữ nguyên vitamin C. Rượu khóm Cầu Đúc được ủ từ trái khóm chín và men gạo, lên men tự nhiên 3-6 tháng, cho hương vị thơm nồng, là đặc sản độc đáo.
Trung bình mỗi ha khóm cho lợi nhuận từ 100-150 triệu đồng/năm, cao gấp 3-4 lần so với trồng lúa. Toàn vùng có hơn 500 hộ dân tham gia sản xuất, giải quyết việc làm cho lao động nông thôn.
Phát triển du lịch sinh thái
Những năm gần đây, làng khóm Cầu Đúc đón hàng ngàn lượt khách du lịch mỗi năm. Du khách tham quan vườn, tự tay hái khóm, chụp ảnh, thưởng thức các món từ khóm. Mô hình du lịch trang trại kết hợp trải nghiệm giúp nâng cao giá trị nông sản.
Đóng góp vào thương hiệu nông sản Hậu Giang
Sản phẩm khóm Cầu Đúc đã được đăng ký nhãn hiệu tập thể, xuất khẩu thử nghiệm sang các thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc và EU. Điều này khẳng định uy tín và chất lượng vùng nguyên liệu.
So Sánh Khóm Cầu Đúc Với Các Vùng Khóm Nổi Tiếng Khác
Có thể thấy, khóm Cầu Đúc nổi trội về chất lượng cảm quan, được ưa chuộng làm quà biếu và tiêu thụ trực tiếp, trong khi các vùng khác phù hợp hơn với chế biến công nghiệp.
Những Trải Nghiệm Thú Vị Khi Ghé Thăm Làng Khóm Cầu Đúc
Tham quan vườn khóm
Đến đây
Mùa chính từ tháng 12 đến tháng 4 dương lịch. Ngoài ra, nhờ kỹ thuật xử lý, khóm có thể cho trái quanh năm.
Khóm Cầu Đúc giá bao nhiêu?
Giá bán lẻ tại vườn dao động từ 15.000 – 25.000 đồng/kg tùy thời điểm và loại khóm.
Có thể mua khóm Cầu Đúc online không?
Hiện có một số trang thương mại điện tử và fanpage của hợp tác xã bán hàng giao tận nơi. Bạn cũng có thể đặt hàng qua các đại lý đặc sản miền Tây.
Du lịch làng khóm Cầu Đúc có tốn phí không?
Vào tham quan thường miễn phí, nhưng nếu muốn hái trái mang về thì tính phí theo kg. Một số vườn tổ chức tour có hướng dẫn mất phí khoảng 50.000-100.000 đồng/người.
Kết Luận
Làng khóm Cầu Đúc không chỉ là vùng trồng khóm nổi tiếng với trái thơm ngon, chất lượng, mà còn là điểm đến hấp dẫn cho du khách muốn trải nghiệm văn hóa nông thôn miền Tây. Với hơn 400 ha vườn, quy trình canh tác khoa học, các sản phẩm chế biến đa dạng, làng khóm Cầu Đúc đang ngày càng khẳng định vị thế trên thị trường nông sản. Nếu có dịp đến tỉnh Hậu Giang, đừng bỏ lỡ cơ hội tham quan và thưởng thức hương vị khóm tươi ngay tại vườn. Chắc chắn bạn sẽ mang về những kỷ niệm ngọt ngào và những sản phẩm đặc sắc khó quên.
